KUTADGU BİLİG ve ORDU

KUTADGU BİLİG ve ORDU

                                                                                                                                                 Tuğtigin ŞEN (*)

      Türk’ün Devlet felsefesi’ nin ve dünya görüşünün temel direği olan Kutadgu Bilig; Yusuf Has Hacip tarafından telif edilerek dönemin yani XI. yüzyıl eğilimlerine ve Türk geleneklerine uygun olarak, şair kimliğinin etkisi ile manzum bir tarzda, şiir kalıpları içinde kaleme alınmıştır.

    Yusuf Has Hacip, ordunun önemini bilen bir kişidir. Bunu ‘’Memleket tutmak için…ordu lazımdır’’, ‘’Kılıç kımıldadığı müddetçe düşman kımıldamaz.’’, ‘’Asker, beylerin kanat tüyüdür…. Kanatsız kuş uçmaz….’’ diyerek ordusu olmayan devletin, devlet olamayacağını vurgulamıştır.

   Yusuf, asker sayısının fazlalığını, zaaf olarak görmüştür. ‘’Kalabalık ordu yayılınca, içinden karışır, nizama sokulmaz’’ der. ‘’ Az sayıda muntazam ordu, çoğa nisbetle daha iyidir…’’derken  son olarak kesin yargısını şu cümlesi ile özetler; ‘’ Çok adama lüzum yoktur, fakat asker seçme olmalı; asker seçme olduğu gibi onun silahı da tam olmalıdır.’’ demiştir.

   Askere Devletin tutumunu nasıl olması gerektiği konusunda ise Yusuf  Has Hacip çok realistir. ‘’Bey askerini, memnun etmezse, kılıç ta kınından çıkmaz.’’, ‘’Cömert olan insana ….askerler bunun hakkını öderler.’’ diyerek askere ikmal ile lojistik desteğin tam yapılmasının önemini belirtmiş ve ‘’tuzu, ekmeği ve yemeği bol, atı, elbisesi ve silahı denk …’’olmalıdır diyerek bunların önemini ifade etmiştir.. Bu konuda askeri komuta eden  kumandanlar için daha da ileri giderek, ‘’Silah arkadaşlarını yedirip, içirmeli ve giydirip kuşatmalıdır; onlara, çok at koşumu, köle ve cariye ihsan etmelidir.’’ demiştir. 

  Yusuf  Has Hacip; Devletin askere tutumunun diğer uzantılarını da ihmal etmemiştir. ‘’Yararlılık gösterenin derhal ödüllendirilmesini, esir alanın  öğülmesini, yaralananların tedavi edilmesini, esir olanların kurtarılmasını, ölenlerin saygıyla gömülmesini ve çoluk çocuklarının haklarının verilmesini istemiştir.

   Ve günümüzde halen üzerinde tartışmaların ve çözüm önerilerinin devam ettiği son derece dikkate değer iki konuya da işaret etmiştir. Askerlerin ‘’Serbest ve hür’’ insanlar olması gerektiği ve böylesine bir tutum karşısında   askerlerin ‘’kul’’ olup, kendilerini feda ettiğine dikkate çekmiş ve ancak vatandaştan asker olabileceğini ifade ederek, ’’Paralı asker, yardımcı asker, karma ordu askeri güç olamaz’’ demiştir.

                                                                                        (*)Emekli Topçu Kd.Alb /Araştırmacı                                                                                                   

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.